Kendin İçin İşaret Dili Öğren!

Kendin İçin İşaret Dili Öğren!

Kendin İçin yazı dizisinde ilk görevim ve göreviniz İşaret dilini öğrenmek. İşaret dili, işitme engellilerin kullandığı dildir. İşitme engelliler genel olarak kendi aralarında ve duyanlarla işaret dili vasıtasıyla anlaşırlar. Kendine has bir yapısı olan işaret dili kültürlere göre şekillenmekle beraber genel olarak benzer kültürlere sahip topluluklar birbirleriyle rahatça anlaşabilmektedir. Öğrenmesi de oldukça kolaydır.

Eğer konuştuğumuz ve yazdığımız dil olan Türkçeyi göz önüne alırsak, nasıl Edirne’dekilerin kendine has kelimeleri varsa ve bunu Antalya’daki anlamıyorsa işaret dili içinde aynı şey söz konusudur. Ama genel olarak düşünülürse bir ülke içerisindeki her işitme engelli diğer bir işitme engelliyle ufak tefek şeyler haricinde anlaşırlar. (TİEMF Başkanı Ercüment Tanrıverdi’nin işaret dili ile ilgili yaptığı küçük bilgilendirmeyi izlemek için [bağlantı] )

Ülkeler arasında ise bazen çok büyük farklılıklar, bazense çok küçük farklılıklar bulunmaktadır. Yine dünya üzerinde konuşulan dilleri göz önüne aldığımızda nasıl İngilizce ortak bir dil gibi kullanılıyorsa, işaret dilleri içerisinde de uluslararası işaret dili denen işaret dili ortak bir dil gibidir.

Uluslararası işaret dili ya da uluslararası kısaltması ile ISL (international sign language) yapı olarak Amerikan işaret diline (ASL) benzemektedir. Türk işaret dili (TİD) bunlardan farklı olmakla beraber bir işitme engelli birkaç gün gibi kısa bir sürede bir yabancı işitme engelli ile bizlerin bir yabancıyla anlaşabilmesine nazaran daha rahat anlaşabilir.

İşaret dili sadece kelime ya da kelime öbeklerinin çeşitli işaretlerle ya da görünen şekliyle söylersek el hareketleriyle anlatılması değil, mimiklerin-hareketlerin-işaretlerin bir birleşimidir. Yani karmaşık bir yapıdadır. Bunun yanında bilmediğiniz kelimelerin ya da isimlerin söylenmesi için parmak alfabesi [bağlantı] denilen bir alfabesi vardır. Tüm bunların yanında yine anlaşılamazsa normal yazı dili kullanılabilir. İsterseniz TDK Genel Türkçe Sözlük’te kelimelerin parmak alfabesi ile yazılışını [bağlantı] görebilirsiniz.

İşaret diline Katılımda Engel Yok [bağlantı]adlı bir projeye dâhil olmam ile başladım ve projenin bitmesiyle daha az kullanmaya başladım. Dolayısıyla unutmaya başladım. Çünkü her dil gibi bu dilde aktif olarak kullanılarak akılda tutulacak bir dil. Her dilde olduğu gibi işaret dillerinde de kelime dağarcığı çok önemli. İşaret dilini daha az kullanmaya başladığım için kelime dağarcığım oldukça zayıfladı. Bu da beni rahatsız ettiği için işaret diline biraz daha ağırlık vermeye karar verdim.

 

Türk işaret dili kelimelerin peş peşe getirilerek kullanıldığı bir dil. Yani “Ben eve gidiyorum.” demek için “ben”, “ev” ve “gitmek” kelimelerini öğrenmem yeterli. Bunları peş peşe getirdiğimde karşımdaki beni gayet iyi anlıyor.

Peki, bu dili nasıl öğrenebiliriz. Eğer benim vaktim var, sıra beklerim, kursa gidebilirim diyorsanız neredeyse her ilde talebe göre Halk Eğitim Merkezleri kurs veriyor. Neredeyse her ilde bulunan derneklerin bazıları da ücretli ya da ücretsiz olarak kurs veriyor.

Eğer ben kursa gidemem diyorsanız yapabileceğiniz şeylerin başında internette olan işaret dili sözlüklerini kurcalamalı ve kendiniz belirlediğiniz sıraya göre kelimeler öğrenmeli ve bunları cümle içerisinde kullanmalısınız.

Diğer bir seçenek ise neredeyse her ilde bulunan işitme engelli derneklerine gidip buradakilere işaret dili öğrenmek istediğinizi ve zaman zaman gelip onlara çeşitli konularda yardım ederek ona işaret dili öğretip öğretemeyeceklerini sormak. Bildiğime göre bazı illerde derneğin basit bazı evrak işlerini yaparak işaret dili öğrenenler var.

Eğer önerim aklınıza yattıysa sizinle beraber işaret dili öğrenmeye ikna ettiğiniz bir arkadaşınızla yola çıkmalısınız. Çünkü ilk 2 seçenekte pratik yapmak için bir eşe ihtiyaç duymaktasınız. Hatta bazı kurslarda kankalık sistemiyle bu sorun çözülüyor. Kursiyerler birbirleriyle ya da kursiyer bir işitme engelliyle belli zamanlarda pratik yapmak için buluşup hünerlerini sergiliyorlar.

Şimdi gelelim işaret dili öğrenmek için gerekli ilk adımı atma kısmına.

Kursa gitmek daha mantıklı diyorsanız en yakın halk eğitim merkezine gidip bilgi almalısınız. [bağlantı] Eğer yeterli başvuru olmadığı için açmıyoruz diyorlarsa işaret dili öğrenmek isteyen başkalarını bulup asgari sayıya ulaşıp başvuruda bulunuyorsunuz. Ya da ildeki derneğe [bağlantı] gidip işaret dili kursu olup olmadığını soruyorsunuz. Küçük bir internet araştırması ilinizde aktif olarak kurs verilip verilmediğini size gösterir. Eğer tam adres istiyorsanız İstanbul için İstanbul Özürlüler Merkezi’ni aramalı, hatta belki de gidip kursu ziyaret etmelisiniz. Yalova’da da Yerel Gündem 21′in de Türk İşaret Dili kursu verdiğini söylüyorlar. Her ikisi için [bağlantı]

Ankara’da ise halen kurs vermeye devam ediyorlarsa Çankaya İşitme Engelliler GSK Derneği belli aralıklarla kurs veriyordu. Eğer taşınmadılarsa gidip ziyaret edebilir ve kurs olup olmadığını sorabilirsiniz. Adresi: Konur 2 Sokak 36/12 Kızılay/ANKARA

Derneklere gidip onlara yararlı olarak işaret dili öğrenmek size daha mantıklı geliyorsa internet üzerinden “bulunduğunuz il+işitme engelli+dernek” şeklinde arayarak ya da güncel olmadığını düşündüğüm ve bir iki paragraf önce bağlantısını verdiğim ÖZİDA’nın rehberinden ilinizdeki derneği bularak iletişim bilgilerini öğrenebilir ve gidebilirsiniz.

Diğer bir işaret dili öğrenme yolumuz olan kendi kendine öğrenme seçeneği için ise kitapçılarda satılan cd ve kitapları alıp çalışabilirsiniz. Benim size tavsiyem ise interneti kullanmanız. Bazı pdf kitapları kullanabileceğiniz gibi ben bunların pek yararlı olacağını düşünmüyorum. Bunun yerine belli bir sırayı takip ederek çevrimiçi sözlükleri kullanmanız en iyisi. Şimdi gelelim bağlantılara:

İSÖM Türk İşaret Dili Kitabı [bağlantı]

MEB’in hazırladığı Türk İşaret Dili Sözlüğü [bağlantı]

Çevrimiçi görüntülü sözlükleri kullanırken öğrenme sırasını takip edebilmeniz için Katılımda Engel Yok Türk İşaret Dili Eğitim kiti [bağlantı]

Spread The Sign adındaki işaret dili sözlüğü [bağlantı]

Koç Üniversitesi’nin işaret dili ile ilgili yaptığı araştırma ve TİD Sözlüğü [bağlantı]

Boğaziçi Üniversitesi’nin hazırladığı TİD Sözlüğü [bağlantı]

Uzman TV’deki işaret dili ile ilgili videolar [bağlantı]

Eğer sizde işaret dili öğrenmeye karar verdiyseniz, kim bilir belki birkaç ay sonra bir yerde buluşup sadece işaret dili kullanarak pratik yapma şansı yakalarız. Ne dersiniz?

 

Kendin İçin yazı dizisi ya da bu yazı ile ilgili düşüncelerinizi aşağıdaki yorum kısmından paylaşabilirsiniz.

İsterseniz bu yazıyı #kendinicin etiketi ile çeşitli sosyal ağlarda paylaşabilirsiniz.

Etiketler : , , , , , ,

Üzgünüm, kriterlerinize uygun içerik bulunamadı.

200px